توليد انبوه:
اين شيوه توليد اولين بار توسط آدام اسميت در قرن هيجدهم مورد تحليل قرار گرفت و برتخصص و تقسيم کار و مفاهيمي چون مقياس اقتصادي توليد و شيوههاي تجزيه و تحليل هزينه و سود و حجم فعاليت تاکيد دارد. از ويژگيهاي ديگر اين شيوه توليد اين است که محصول توسط متخصصان طراحي و بوسيله کارگران غيرماهر توليد ميشود. نيروي کار به آموزش کم احتياج دارد و سازماندهي به صورت ادغام عمودي کامل است. تنوع محصولات نيز محدود است ولي به خاطر حجم بالاي توليد روند قيمتها نزولي است.
توليدگر انبوه در طراحي محصولات از متخصصين ماهر استفاده مينمايد، اما اين محصولات توسط كارگران غيرماهر ساخته ميشوند كه ماشينآلات گران و تكمنظوره را هدايت ميكنند. اين محصولات همشكل ماشيني، در حجم بسيار بالا توليد ميشوند. ازآنجاكه توليد محصول جديد محتاج تغيير كل سيستم است، بسي گرانتر از محصول قبلي خواهد شد. ازينرو توليدكننده انبوه تا جائيكه ممكن باشد، از نوآوري در طرح خودداري مينمايد. در نتيجه محصول، به بهاي از دست رفتن تنوع و به دليل وجود روشهاي كاري كه براي كاركنان كسالتبار است، ارزانتر در اختيار خريدار قرار ميگيرد. برخي از مشخصههاي توليد انبوه عبارتند از:
1- نيروي كار: تقسيم كار تا هرجا كه امكان دارد؛ در كارخانههاي با توليد انبوه، كارگر مونتاژكننده تنها به چند دقيقه تعليم و آموزش نياز دارد .
2- سازماندهي: با استفاده از يك ادغام عمودي كامل، توليدكننده انبوه سعي ميكند كه از مواد اوليه تا ساير قطعات را خود توليد كند. ولي مشكل ادغام عمودي كامل، ديوانسالاري وسيع است.
3- ابزارها: از ابزارآلاتي كه فقط در هر زمان يك وظيفه را انجام ميدهد استفاده ميشود كه اين كار صرفهجويي زيادي در زمان آمادهسازي ماشينآلات به وجود ميآورد.
4- محصول: محصولات تنوع اندكي دارند اما قيمتهاي آن به خاطر تنوع كم روند نزولي پيدا ميكند.
به عبارتی دیگر مشخصههای تولید انبوه عبارتند از:
1. تعويض پذيری کارگر
2. وجود نيروی غير مستقيم فراوان
3. وجود محافظين ( بافر) برای مقابله با اختلال
· کارگر اضافی
· موجودی اضافی
· فضای اضافی
4. انعطاف کم
5. ماشين الات وتجهيزات تک منظوره
6. مشارکت ناچيز کارگر در بهبود فرآيندها
جدول زیر برخی مزایای تولید انبوه را نسبت به تولید دستی به نمایش میگذارد.
جدول1-1– كاهش دقايق صرف شده نيروي كار در توليد انبوه در مقايسه با توليد دستي
|
کاهش نیرو (به درصد) |
تولید انبوه (بهار 1914) |
اواخر تولید دستی (پاییز 1913) |
دقایق نیروی کار صرف شده برای مونتاژ |
|
62 |
226 |
594 |
موتور |
|
75 |
5 |
20 |
مولد برق |
|
83 |
26.5 |
150 |
محور |
|
88 |
93 |
750 |
سازههای اصلی کامل کننده خودرو |