مديريت ريسك Risk Management

تعريف:

ریسک پروژه واقعه یا شرایطی غیر قطعی است که، اگر اتفاق بیافتد، بر روی یکی از اهداف پروژه اثری مثبت یا منفی دارد. یک ریسک یک علت دارد و، اگر اتفاق بیافتد، یک معلول.

مدیریت ریسک فرایند برنامه ریزی ای سیستماتیک است برای، تشخیص، تحلیل، پاسخگویی، و سنجش ریسک پروژه. مدیریت ریسک شامل فرآیند، ابزار، و روشهایست که به مدیر پروژه در جهت بیشینه کردن احتمال و پیامدهای وقایع مثبت و کمینه کردن احتمال و پیامدهای وقایع منفی کمک می­کند. مدیریت ریسک پروژه در صورتیکه در اوایل دوره عمر پروژه شروع شود و در حین پروژه مسئولانه دنبال شود بیشترین اثربخشی را خواهد داشت.

چرا مدیریت ریسک؟

 هدف اصلی از فرایند مدیریت ریسک، مدیریت اثر بخش ریسکها و فرصتها و محرك‏های پروژه است. 

• ریسکها – آنچه ممکن است به خطا رود
• فرصتها – روشهای بهتر برای دستیابی به اهداف و نیازهای پروژه
• محرکها – نشانه ها و اخطارهایی که نشان­دهنده احتمال وقوع هر ریسک خواهد بود

 مدیریت ریسک تیم پروژه را تشویق می کند که روشهای مناسبی را در پیش بگیرند تا : 

• تاثیرات منفی بر محدوده، هزینه و برنامه پروژه

• مدیریت در بحران

را کمینه کنند.

الگوریتم مدیریت ریسک:

تیم پروژه برنامه مدیریت ریسک را قبل از آنکه اجزاء سند آغاز پروژه (Project Initiation Document)  کامل شود انجام می دهند. تیم فوق برنامه را در هر دوره عمر پروژه به روز می نمایند و در طول عمر پروژه به پایش و کنترل ریسکها می پردازند.

 گامهای فرآیند

1- برنامه ریزی مدیریت ریسک

اعضای مشخص شده تیم پروژه شروع به ایجاد برنامه مدیریت ریسک می کنند. برنامه مدیریت ریسک فعالیتهای مدیریت ریسک پروژه را در برنامه پروژه مشخص و نهادینه می نماید.

2-شناسايی ریسک

شناسایی ریسک شامل شناسایی ریسکهای بالقوه پروژه و مستند سازی ویژگیهای آنهاست.

اعضای مشخص شده تیم ریسکها و فرصتهای بالقوه پروژه را با استفاده از :

• فهرست نمونه ریسکهای پروژه
• دانش شخصی  و تجربیات اعضا از پروژه
• مشاوره با افراد خبره و کسانی که آگاهی مناسبی از پروژه و محیطش دارند

شناسایی می کنند و سپس با استفاده از نمودارهاي آماري همچون نمودار پارتو و قانون 80-20 مهمترين ريسك‏هاي اثر گذار بر مسير پرو‍ژه را مشخص مي‏كنند. هدف از مديريت ريسك در واقع مديريت اين‏گونه ريسك هاست كه بر پروژه اثر بالاتري دارند.

3-تحلیل کیفی و كمي ریسک

تحلیل کیفی و كمي ریسک درجه اهمیت ریسکهای شناسایی شده را برآورد می کند و فهرست اولویت بندی شده ریسکها را برای تحلیل بیشتر یا کاربرد مستقیم ایجاد می کند. اين كار با كمك روش‏هاي مهندسي همچون AHP امكان پذير مي‏باشد.