این روش تولید شیوهای است مبتني بر حرفه و هنر. يك توليدگر دستي از كارگران بسيار ماهر و ابزارهاي ساده اما انعطافپذير استفاده مينمايد تا دقيقا آنچه را بسازد كه مشتري ميخواهد؛ يعني يك واحد در يك زمان. این محصولات استاندارد خاصی نداشتند و ممکن بود تفاوتهایی میان دو مدل یکسان وجود داشتهباشد. برخي مشخصههاي توليد دستي عبارتند از:
1. توليد محصول طبق سفارش مشتری
2. وجود نيروي كاري ماهر.
3. وجود سازماندهي بسيار غيرمتمركز.
4. به كارگيري ابزارآلات ماشيني چندكاره.
5. حجم بسيار پايين توليد.
6. قيمت بالای محصول
7. انعطاف زياد
8. تقسيم ناچيز در فعاليت ها
از ضعفهاي توليد دستي اين است كه قيمت محصول بالا بوده و در صورت افزايش حجم توليد، قيمت پايين نميآيد. امروزه در مورد ماهوارهها و سفينههاي فضايي كه برجستهترين توليدات دستي هستند همين مشكل به چشم ميخورد. از مشكلات ديگر توليدكنندگان دستي اين است كه معمولا فاقد آن سرمايه مالي و انساني كافي هستند كه به دنبال نوآوريها و پيشرفتهاي اساسي باشند چرا كه پيشرفت واقعي در دانش فني مستلزم تحقيق و پژوهش سازمان يافته است. اما با اين حال محصولات دستي و سفارشي همچنان بازار خود را حفظ كردهاند چرا كه برخي از مشتريان نيازها و سليقههاي خاصي دارند كه فقط اين شيوه توليدي پاسخگوي نيازهاي آنهاست. اما در دهه 1990 براي شركتهاي توليدكننده دستي، تهديد ديگري از جانب شركتهاي توليدكننده ناب، به ويژه شركتهاي ژاپني آغاز شده است و آن تهديد اين است كه توليدگران ناب در تعقيب آن بخشي از بازار هستند كه تاكنون در انحصار توليدگران دستي بوده است. براي مثال، شركت هوندا با اتومبيلهاي ورزشي (NS-x) با بدنه آلومينيومي خود حمله مستقيمي به بازار خودروهاي ورزشي فراري كرده است.
منبع: جيمز ووماك و دانيل تي جونز / كتاب تولید ناب / ترجمه آزاده رادنژاد